Biblia Tysiąclecia - złoty jubileusz

Biblia Tysiąclecia - złoty jubileusz

Kategoria: Literatura

Autor: Artur Bądkowski

Data publikacji: 2015-03-05

A a

          Starożytni mawiali „Habent sua fata libelli (łac.) - książki mają swoje losy”.  Nie inaczej jest z księgą najważniejszą dla wszystkich chrześcijan: Starym i Nowym Testamentem – Biblią. O jej roli w historii nikogo nie trzeba przekonywać. Żeby rozumieć naszą kulturę, sztukę, mentalność Pismo Święte po prostu trzeba znać. W bieżącym roku mija 50 lat od pierwszego wydania Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu zwanego Biblią Tysiąclecia. Złoty jubileusz  jest dobrą okazją do przypomnienia historii tego szczególnego przedsięwzięcia i uświadomienia sobie, jaki wpływ na polski katolicyzm i kulturę miało jej opublikowanie. Było to pierwsze w naszej historii tłumaczenie całego tekstu z języków oryginalnych.

 biblia tysiclecia banner-8abc       

Tej iście benedyktyńskiej pracy podjęli się mnisi z Tyńca, aby umożliwić katolikom powszechne  korzystanie z tej najważniejszej dla wiernych Księgi. Wcześniej używany przekład ks. Jakuba Wujka ukazał się w 1599 r. i był napisany szesnastowieczną polszczyzną, która w XX wieku była już archaiczna. Inną przyczyną podjęcia prac nad tym tekstem był rozwój ruchu biblijno – liturgicznego.

 Biblia222

          Redaktorem naukowym wydania, które przygotowało Wydawnictwo Pallottinum pod kierownictwem ks. Kazimierza Dynarskiego SAC, został benedyktyn o. Augustyn Jankowski. Realizacja tego projektu trwała od września 1959 r. do sierpnia 1965 r. Początkowo to tłumaczenie nazwano Biblią Tyniecką, ale ze względu na to, że ukazało się ono rok przed  obchodami millenium chrztu Polski, ostatecznie wydane zostało jako Biblia Tysiąclecia. Określenie to może wynikać także z faktu, że jest to wydarzenie na miarę tysiącletniej historii Polski. Dzieło wydania tej Biblii od początku wspierał Prymas Tysiąclecia Stefan Kardynał Wyszyński, którego faksymilowy wstęp stał się częścią kolejnych pięciu już jej wydań. Było to nawiązanie do Biblii ks. Wujka, w której znalazł się wstęp ówczesnego Prymasa Polski Stanisława Karnkowskiego. O wielkości i znaczeniu wydania Biblii Tysiąclecia świadczy fakt, że w jej powstaniu uczestniczyło 39 tłumaczy z języków oryginalnych. Stanowi ona spójną całość przejrzaną, ujednoliconą pod względem edytorskim i literackim. 

 biblia moja 4

        Chociaż do dzisiaj wydano kilkadziesiąt różnych edycji Pisma Świętego dostosowanych do potrzeb odbiorców, to chyba najbardziej rozpoznawalne jest wydanie jednotomowe na cienkim, charakterystycznym papierze 40 g. zwanym biblijnym z niebieską okładką. Ten przekład Biblii jest używany w liturgii Kościoła rzymsko - katolickiego w Polsce, zgodnie z Dekretem Prymasa Polski z dnia 7 marca 1966 r. i ten fakt stanowi również o popularności i randze Biblii Tysiąclecia wśród innych tłumaczeń.

        W księgarniach  jest już ponad 50 różnych wersji edytorskich i w różnych cenach, np.: łączne i osobne wydania Starego i Nowego Testamentu oraz wydania  poszczególnych ksiąg czy psalmów;  w różnych formatach: od mieszczącego się w dłoni (Nowy Testament mini) aż do formatu A4 (np. Biblia papieska); ubogacone grafiką, zdjęciami, reprodukcjami dzieł sztuki czy paginatorami; w twardej, skórzanej lub miękkiej oprawie, na nośnikach elektronicznych a nawet jako reprint manuskryptu; z komentarzami i przypisami Biblii Jerozolimskiej; dla dzieci; z równoległym tekstem w języku angielskim.

      Równolegle z "Tysiąclatką" wydawane są pomoce biblijne: Słowniki, Komentarze, Wstępy, Wykłady Starego i Nowego Testamentu. O popularności tego tłumaczenia świadczy to, że z jego fragmentami można się spotkać nawet w filmach, literaturze czy sztukach teatralnych. Pismo Święte w tym właśnie tłumaczeniu cytowane jest  także w Katechizmie Kościoła Katolickiego. Obecnie Pallottinum realizuje wydawanie najnowszego Komentarza teologiczno-pastoralnego do Nowego Testamentu Biblii Tysiąclecia, opracowanego pod kierunkiem O. Hugolina Langkammera OFM. Wielość wydań, opracowań i komentarzy oraz przystępność cen powoduje, że wydawnictwa te są osiągalne dla wszystkich odbiorców.

        Mimo istnienia innych tłumaczeń Pisma Świętego takich jak między innymi: Biblia Poznańska, Warszawsko-Praska - Biblia Tysiąclecia ma szczególne miejsce w historii, kulturze i polskim Kościele.