Morskie opowieści - wersja wojenna

Morskie opowieści - wersja wojenna

Kategoria: Literatura

Autor: Szymon Kawała

Data publikacji: 2015-01-01

A a

burza

Burza nad Atlantykiem. Tom 1
Andrzej Perepeczko, Wawrzyniec Markowski,
Gdańsk: Wydawnictwo Oskar, 2014, str. 584, 150 x 230 mm, oprawa twarda
ISBN / ISSN: 978-83-63709-77-8

„Burza nad Atlantykiem tom I” Andrzeja Perepeczki i Wawrzyńca Markowskiego to pierwsza część większej pracy dotyczącej dziejów walk morskich na Atlantyku w latach 1939-1940. Ksiażka ma charakter popularno-naukowy i jest skierowana do szerokiego grona odbiorców ale zawiera przypisy rzeczowe i bibliograficzne co pewnie zadowoli także bardziej zainteresowanych czytelników. Została ona napisana przez kapitana, który niejedno w życiu przeżył i niejedną książkę napisał, a zdjęciami i fragmentami artykułów uzupełnił ją pastor Wawrzyniec Markowski.

Pierwszy z autorów - Andrzej Perepeczko (ur. 5 czerwca 1930 we Lwowie) to pochodzący z rodziny o tradycjach wojskowych i patriotycznych marynarz, wykładowca dzisiejszej Akademii Morskiej i uznany publicysta. Zadebiutował powieścią „Kurs na świt” wydaną w 1966 roku przez Wydawnictwo Morskie. Obecnie na swoim koncie posiada ponad trzydzieści tytułów.

Natomiast Wawrzyniec Markowski to pastor Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego, historyk, współautor wielu prac dotyczących m. in. historii marynarki wojennej ZSRR, Floty Bałtyckiej, bombowca Boeing-17, niemieckiego niszczyciela czołgów Jagdpanther i autor wielu artykułów.

Pierwsza część - "Atlantyk i jego dzieje" zaczyna się objaśnieniem dlaczego w pracy przyjęto w sensie geograficznym tak wielki obszar. Otóż do tego oceanu należą wszystkie europejskie morza, stąd „Burza nad Atlantykiem” może zawierać opisy walk na Morzu Północnym, Bałtyckim czy Śródziemnym. Dalej autor przedstawia w skrócie historię rozwoju marynarki wojennej począwszy od starożytności aż do początku XX wieku.

Druga część została poświęcona okresowi 1918-1939, czyli od  zakończenia I wojny światowej. Opisano w niej ilościowe straty w niemieckiej marynarce wojennej oraz postanowienia traktatu wersalskiego dotyczące floty pokonanych Państw Centralnych, a następnie  kolejne układy dotyczące zbrojeń morskich i modernizację statków Republiki Weimarskiej oraz późniejszej III Rzeszy. W tym momencie rozpoczyna się historia oszustw umożliwiających łamanie postanowień traktatu wersalskiego i zbudowanie potęgi Kriegsmarine. Rozdział kończy wypis ilości jednostek morskich jakimi dysponowały największe europejskie potęgi w 1939 roku.

W części trzeciej opisany jest rok 1939 zaczynając od kalendarium działań morskich w wojnie polsko-niemieckiej. Czytelnik zainteresowany tematyką marynistyczną znajdzie tu szczegółowy spis jednostek i dowódców po obu stronach, a także wspomnienia i dzienniki pokładowe. Dalsze rozdziały zawierają historie najgłośniejszych wydarzeń na morzu w 1939 jak np. zatopienie „Athenii”- brytyjskiego statku pasażerskiego przez niemieckiego U-Boota, czy zaminowanie ujścia Tamizy. Są one opisane w ciekawy, przystępny sposób, zawierają wiele wspomnień i kapsuł z fragmentami innych publikacji na ten temat. Oprócz tego niektóre pojedynki morskie przedstawiono w formie wypisu z dziennika pokładowego, minuta po minucie, co gwarantuje nie tylko rzetelne przekazanie wiadomości, ale także żywą narrację. Na zakończenie tego fragmentu książki dołączono dodatek traktujący o działaniach morskich w czasie Wojny Zimowej miedzy ZSRR a Finlandią. Zawiera on dokładne kalendarium i opis walk do 1940 r.

Ostatnia, czwarta część to informacje o przebiegu operacji morskich mających na celu zdobycie Norwegii: „Weserübung” „Nordmark” i „Wikinger”. Z drugiej strony opisane są działania aliantów przeciwko III Rzeszy. Niezwykle ciekawie przedstawiona jest historia afery zaopatrzeniowca „Altmark”.

Na podkreślenie zasługuje staranne wydanie książki. Ważnym uzupełnieniem są mapki niezbędne dla prześledzenia działań na morzach. Wnikiliwy czytelnik znajdzie w niej też zdjęcia z epoki, prezentujące opisywaną tematykę. Wydaje się, że narracja ksiażki zyskałaby na spojności gdyby zastosowano mniej rozbudowane cytaty, a skupiono się na analizie relacji i publikacji. Zastosowanie licznych kapsuł zawierających fragmenty innych opracowań podobnie zaburza tok wywodu. Książka zyskałaby też gdyby konsekwentnie stosowano przypisy. Aczkolwiek  warto zauważyć, że w wielu miejscach autorzy zadbali o czytelnika także o małym zasobie wiedzy z opisywanej dziedziny i umieścili przypisy zawierające informacje niezbędne do zrozumienia tekstu oraz o literaturze przedmiotu.

Książkę polecam głównie osobom zainteresowanym II wojną światową i tematyką marynistyczną, chociaż dla wielu pewnie osób jej lektura stanowić może wstęp do zainteresowania się tematyką morską.