"Na czworakach" Tadeusza Różewicza w nowej rzeczywistości.

Kategoria: Teatr

Autor: Antoni Hake

Data publikacji: 2016-05-09

A a

16 maja 2015 roku w poznańskim Teatrze Wielkim, o 17:00 i  20:30,  wszystkich miłośników sztuki scenicznej czeka kolejne niezwykłe widowisko, zrealizowane pod egidą cyklu „Poznańska Premiera”. Tym razem w stolicy Wielkopolski zaprezentuje się Teatr Polonia ze spektaklem „Na czworakach” , którego adaptacji na teatralne deski podjął się twórca od lat z powodzeniem działający na wielu polach rzemiosła artystycznego, łącząc funkcje aktora, reżysera oraz pedagoga – Jerzy Stuhr.

„Na czworakach”  to dramat autorstwa Tadeusza Różewicza, powstający przez sześć lat twórczego wysiłku (1965-1971). W roku 1972 w Teatrze Dramatycznym miała miejsce prapremiera przedstawienia w adaptacyjnej interpretacji Jerzego Jarockiego ze Zbigniewem Zapasiewiczem w roli głównej. Historia ekscentrycznego pisarza Laurentego, który będąc u schyłku życia nie chce poddać się społecznej presji podtrzymywania zmitologizowanej w naszej kulturze od lat postaci artysty, stanowiącego swego rodzaju autorytet dla przeciętnej jednostki ludzkiej. Jego pełna kontestacji, wewnętrznego protestu postawa zamyka się w formule zachowań charakterystycznych dla zdziecinniałego staruszka, którego priorytetową przyjemnością w życiu jest zabawa elektryczną kolejką. Sztuka Różewicza dotyka niestarzejącego się dylematu – czy osobowość wyróżniająca się ponad szarą masę tłumu, postawiona przez ogół społeczeństwa na piedestale otrzymuje w istocie przyzwolenie na to, aby w pewnym momencie zrobić te symboliczne parę kroków w dół i po prostu z niego zejść na własnych warunkach?

Jerzy Stuhr znalazł w dramacie autora „Kartoteki” opowieść o samym sobie; jak podkreślał w jednym z wywiadów przed premierą spektaklu w Polonii - Nagle mi zjawił się Różewicz ze sztuką, o której mogę powiedzieć, że to ja w niej jestem. Nagród podostawałem, medali, kariera mi się tak ułożyła, jak się ułożyła - i teraz trzeba na to umieć spojrzeć. Jednocześnie nie przekreśla również sznytu absurdalności, a także komizmu obecnego w tekście „Na czworakach”, mikstury, nad którą unosi się synteza oparów autoironii oraz dystansu.

Oprócz Jerzego Stuhra (występującego w roli Laurentego) w spektaklu pojawia się cała plejada aktorskich nazwisk z różnych pokoleń: Dorota Stalińska, Wiesław Komasa, Wojciech Chorąży, Anna Karczmarczyk. Pokaz w poznańskim Teatrze Wielkim to z całą pewnością sprzyjająca okoliczność do próby komparatystyki uchodzącego za klasyk utworu scenicznego z aktualnym stanem rzeczywistości i postawienie pytania, czy w tworzeniu pewnego stereotypowego wyobrażenia o artyście jest możliwa koegzystencja strefy sacrum wraz z profanum?

na czworakach

Czas trwania: 110 minut, 1 przerwa

Data premiery: 5 listopada 2015

Reżyseria: Jerzy Stuhr

Światło: Adam Czaplicki

Scenografia i kostiumy: Elżbieta Terlikowska

Muzyka: Jerzy Satanowski

Asystent scenografa i kostiumologa:Małgorzata Domańska

Producent wykonawczy: Ewa Ratkowska

Asystenci reżysera: Ewa Ratkowska i Piotr Kurzawa

Obsada: 

Anna Karczmarczyk, Dorota Stalińska, Michał Breitenwald, Wojciech Chorąży, Andrzej Glazer,       Wiesław Komasa, Maciej Kosmala, Krystian Łysoń/Mateusz Kmiecik, Jerzy Stuhr.